Als Heemkunde vinden we het meenemen van de jeugd heel belangrijk. Vandaar dat we in 2026 heel nadrukkelijk hebben ingezet op een goede relatie met onze 4 basisscholen (na de fusie 3). Dat heeft tot nu toe geleid tot het instellen van een vast contactpersoon vanuit onze vereniging, t.w. onze educatief medewerker en vanuit het onderwijs, die regelmatig met elkaar contact hebben. Aan de start van het nieuwe schooljaar 2026-2027 zal de Heemkunde op iedere school een presentatie gaan geven over de mogelijkheden van de samenwerking (aanbod-, dan wel vraaggestuurd) waarbij de Canon van Beek verweven kan gaan worden in het reguliere aanbod van de verschillende scholen (daarbij wordt ook nadrukkelijk aangesloten bij de door de school gehanteerde methodes en werkwijzen).

Via de scholen (ISY-systeem), maar ook vanuit NJOY (maandelijkse nieuwsbrief naar ouders) zullen de educatieve activiteiten naar voren worden gebracht en kinderen/leerlingen worden uitgenodigd deel te nemen. We zien onze nieuwe plek in 2027 in Stegen 35 met een eigen museum en educatief lokaal dan ook als een versteviging van de ingezette weg.

In de aula van Stegen 35 is er vanaf 23 september 2026 weer een nieuwe fototentoonstelling te bewonderen, gemaakt door de museum- en restauratiegroep van de Heemkundevereniging van Beek.
In de 16^e en 17^e komen de sigaren uit verre landen als Cuba, Spanje en Brazilië. Ze zijn alleen voorbehouden aan de rijken in de wereld. Dan terug naar Beek. Het begon in 1867. Ondernemer Eugène Hennekens begint in een schuur achter zijn huis aan het Wolfeijnde met het maken van sigaren. Alles met de hand. Het product vindt gretig aftrek en meerdere Beeker ondernemers zien wel brood in dit ‘genotsproduct’. De familie Garé begint in 1882, de familie Retera in 1888 en de familie Romans start in 1892 met een eigen sigarenfabriek. Rond het begin van de 20^ste eeuw werken ruim 350 volwassenen maar ook kinderen in deze bedrijfstak. Een volwassene verdient ca. twaalf gulden per week en kinderen net geen twee gulden.

Tussen 1900 en 1920 is er een flinke toename van de bevolking en de welvaart neemt toe. Ook de familie Spronken en Jos Garé starten met een sigarenfabriek, maar ook de recessie dreigt. Er volgen ontslagen en sommige ex-sigarenmakers gaan thuis verder met het handmatig vervaardigen van sigaren. In 1926 is er weer een korte opbloei en de broers Romans beginnen met een nieuwe fabriek aan de Prins Mauritslaan.

Na de Tweede Wereldoorlog daalt het aantal sigarenrokers drastisch en er is bijna geen afzet meer. In 1954 sluit de oudste sigarenfabriek van Hennekens, met nog drie werknemers de deuren in 1963 wordt de sigarenfabriek Spronken ‘Automaten Spronken’. Een jaar later is ook de N.V. Tabaksfabriek De Morgen’ van Jos Garé ter ziele.

Zie ook: “Een eeuw sigarenindustrie in Nederland”, door Paul Mennens op de website van de Heemkundevereniging Beek. (https://heemkundebeek.nl/100-jaar-sigaren/)

Als Heemkundevereniging Beek vinden we het belangrijk dat onze kinderen leren over regionale geschiedenis, de historie van Beek. Beter gezegd: het besef van wat er zich onder hun voeten bevond/bevindt en wat er zich in de afgelopen eeuwen in Beek heeft afgespeeld. Als onderdeel van de kerndoelen onderwijs proberen we hiermee het basisonderwijs van Beek te ondersteunen, maar vlakken het middelbaar onderwijs ook niet uit.

Kinderen en jeugdigen vanaf 9 jaar (groep 5 primair onderwijs) worden van harte uitgenodigd aan onze educatieve workshops deel te nemen. En het mooie is: deelname is GRATIS!!! De grote zaal van Huize Franciscus is (voorlopig) ‘the place tot be’ en de tijden zijn op woensdagmiddagen van 14.00 tot 16.00 uur. Dit om de bewoners van huize Franciscus mee te nemen in het verhaal én de verbinding te leggen tussen jeugd en ouderen in het kader van ‘Beek, samen tegen eenzaamheid’, waarvan de Heemkundevereniging ambassadeur is. De workshops, die vaak direct gelinkt zijn aan de Canon van Beek, bestaan uit een beetje theorie en veel praktische activiteiten. In het verleden zijn er workshops geweest over de mijn in Beek, de wolf in Beek, de bevrijding, een workshop rondom Veilinghuis Hessink (uitstapje), waar komt je naam vandaan?, bandkeramiek en dokter Beckers en het Elsmuseum (uitstapje).

In 2026 zal op de volgende datum zal de HKC plaatsvinden:

• 25 november: Romeinen in Beek

In 2027 komen de volgende onderwerpen aan de beurt (datums zijn nog niet bekend):

• Beek aan de Maas (terug naar 3 miljoen jaar geleden; bezoek groeve Bruls in Spaubeek met gastdocent)
• Asiel/vluchtelingen
• Lichtkoningin (St. Lucia)
• Bokkenrijders
• Schutterijen.

Per workshop kan er worden ingeschreven, maar eigenlijk willen we een vast clubje. Het geheel zal onder leiding staan van heemkundevrijwilligers in de personen van Herman Peters (voorzitter) en Roland Willems (medewerker educatie), beiden afkomstig uit het basisonderwijs. We kunnen dus bogen op ruim 80 jaar onderwijservaring. Altijd zullen we in huize Franciscus samenkomen en starten, maar we gaan ook op locatie speuren, onderzoeken, ontdekken en ‘iets maken’.

Interesse gewekt, graag willen deelnemen of graag meer informatie? Stuur een mail naar: educatie@heemkundebeek.nl en we nemen z.s.m. contact met u op.

De Canon van Nederland is bekend en onlangs is de Canon van Limburg herzien. Ook in Beek gaat een werkgroep, onder initiatief van de Heemkunde aan de slag om de Canon van Beek te realiseren.

Het doel van ónze Canon is:

Het ontwikkelen van een historische Canon voor de gemeente Beek, geïnspireerd door de Canon van Nederland en Limburg.

Achtergrond: 

• de gemeente wil graag de Beekse historie via een canon toegankelijker maken voor de  gemeenschap; men heeft nog geen inhoudelijke plannen gemaakt;
• In een eerste verkennend gesprek met wethouder Ralph Diederen (250204) en ambtenaar Paul Voncken  is afgesproken dat Heemkunde de Canon schrijft en gemeente zorgt voor ondersteuning/ publiciteit. M.a.w. de Heemkunde is kartrekker en gemeente ondersteunt waar nodig; de gemeentearchivaris heeft waarschijnlijk geen toegevoegde waarde voor dit project;
• de Heemkundevereniging (kortweg Heemkunde) wil graag de regionale geschiedenis ontsluiten voor het onderwijs. Hierbij is Canon Nederland en Limburg leidend. De besproken thema’s (lees: tijdslijn) zullen ook in Canon van Beek opgenomen kunnen worden. Typisch Beekse thema’s mogen niet vergeten worden, zoals de lichtkoningin, de stroop enz.
  
  Samenstelling Werkgroep/Leden/Coördinator

• in eerste instantie zal de Heemkunde fungeren als initiatiefnemer en zal een werkgroep samenstellen, waarvan de leden beschikken over regionale historische expertise en educatie;
• Overzicht van de werkgroep leden: Jacques Aussems, Paul Mennens, Jo Ritterbeeks, Herman Peters (coördinator) en Roland Willems (back-up coördinator)
• Daarna sluiten leden aan die beschikken over andere vormen van expertise; Chris Dols (samensteller vernieuwde Canon van Limburg) en Geert Luijcks (oud gemeentearchvaris gemeente Beek).
• Herman Peters zal de coördinatie vanuit de Heemkunde op zich nemen (back up: Roland Willems)

Doelstellingen en Resultaten

• Hoofddoel:
  • het creëren van een toegankelijke (en educatieve) Canon van Beek die de geschiedenis van Beek weerspiegelt.
• Subdoelen:
  • inventariseren van belangrijke historische gebeurtenissen en figuren in Beek;
  • samenstellen van een chronologische lijst van deze gebeurtenissen en figuren te vervatten in ± 50 ‘vensters’;
  • consensus vergaren over de inventarisatie met betrokkenen (jeugd, belangstellenden, gemeente en Heemkunde)
  • a.d.h.v. bovenstaande het ontwikkelen van educatief materiaal (historisch perspectief, fictief kinderverhaal op niveau M6/E6, werkbladen geënt op Meervoudige Intelligentie/Howard Gardner; zie: https://www.verywellmind.com/gardners-theory-of-multiple-intelligences-2795161 );
  • publicaties op diverse terrein, zowel fysiek als digitaal.

Resultaten

• 44 vensters zijn bepaald
• gemeenschap van Beek heeft kennis kunnen nemen van de 44 vensters middels een speciale voorlichtingsavond
• Subsidie van de gemeente aangaande gehele project
• Subsidie van Hoes van ’t Limburgs om het Limburgs dialect zichtbaar te maken
• Samenwerking met basisonderwijs in Beek
• Werkgroep is druk doende met schrijven van de vensters, waarvan reeds de helft in concept gereed is
• In toekomstig museum wordt een speciale ruimte aan de Canon gewijs.

Nieuwtjes en aankondigingen kunt u vanaf nu via onze Facebook en Instagram pagina’s volgen. De berichten zullen ook te zien zijn rechts op de hoofdpagina van de website.

Of ga rechtstreeks naar de pagina’s: Facebook Instagram

Wie de begraafplaats aan de Sint Martinusstraat in Beek oploopt, valt sinds kort iets op. Een aantal zerken is voorzien van QR-codes. Het is een initiatief van Heemkundevereniging Beek om meer info te geven over bekende overledenen.

Het gaat enkel om monumentale graven. Van zerken van oud-burgemeester Van Sonsbeeck tot de familieleden van Arthur Spronken en van oud pastoors tot het enige oorlogsgraf van Beek, dat van Victor Debets. „Doel is om mensen die over de begraafplaats lopen te laten weten wie ze waren en wat ze hebben betekend voor Beek”, vertelt initiatiefnemer Herman Peters van Heemkundevereniging Beek.

„Voor de corona-uitbraak zijn we al gestart met dit initiatief. Helaas zijn er gaandeweg mensen afgehaakt, dus ben ik alleen verder gegaan.” Wie de code scant met een telefoonapp komt uit bij de betreffende persoon. „Daarnaast is er een website (begraafplaatsbeek.nl) waar alle informatie te vinden is”, aldus Peters.

Zo valt van Victor Debets te lezen wie zijn ouders waren, dat hij in 1919 werd geboren en nog geen 21 jaar later stierf in Dordrecht. ‘De familie deed een verzoek op 28 augustus 1940 bij de gemeente om zijn lichaam naar Beek over te brengen, maar dat werd afgewezen omdat hij in de buurt van zijn sneuvelen met velen tegelijk is begraven en (nog) niet overgeplaatst kon worden. Na de oorlog is Victor alsnog bijgezet in het graf waar u nu bij staat.’ Ook over hoe hij is gesneuveld staat een uitgebreid verslag verslag.

Toestemming

„In Neerbeek is ook nog een oorlogsgraf. Het zijn de enige twee in de gemeente Beek”, weet Peters die hoopt niet alleen meer graven in Beek, maar ook in Genhout, Neerbeek en Spaubeek te mogen documenteren. „Daarvoor moet ik wel toestemming krijgen. Niet iedereen werkt mee is mijn ervaring, er zijn ook nabestaanden die van mening zijn dat we de doden moeten laten rusten.”

De QR-codes zijn niet het eerste wapenfeit van de heemkundevereniging op de begraafplaats. Eerder is een erehaag van protestantse grafmonumenten geplaatst.

Bron: De Limburger